سندهای تذهیب دار قاجاری
سندهای قدیمی و قاجاری انواع و اقسام گوناگونی دارد, سندهای تذهیب دار قاجاری یا سندهای خطی ساده قاجاری یا ما قبل و مابعد قاجار که هر کدام به نوبه خود دارای ارزش تاریخی ای می باشد . سند های تذهیب دار قاجاری زیبایی ظاهری بیشتری نسبت به سندهای قدیمی خطی ساده دارند و البته تذهیب و تزیین مناسب هر سندخطی قدیمی نمی باشد .
در این مقاله قصد معرفی چند نمونه از این اسنادخطی قاجاری و قدیمی را داریم.
سندهای خطی قدیمی قاجاری شامل : احاکم و فرامین پادشاهان و شاهزادگان قدیم , حکم های حکومتی قدیم [حکام محلی] , فتواهای علمای عالی قدر , مراودات تجاری بین تجار و بازرگانان قدیم , مراسلات بین افراد عادی در گذشته, مراسلات تمبردار , تظلم نامه ها, استشهاد نامه ها یا استشهادیه قدیمی , قباله ملکی قدیمی , مصالحه نامه قدیمی , مبایعه نامه قدیمی , نامه تجاری , پاکت نامه قاجاری , پاکت نامه قدیمی , قباله ازدواج , عقدنامه قاجاری , تلگراف قاجاری و …
تظلم نامه های مردم به حکام : در گذشته مردم یک شهر یا روستا که از ظلم و ستم یک حاکم و یا یک فرد صاحب منسب به ستوه می آمدند, تظلم نامه ای به حاکم , صدراعظم , وزیر یا خود پادشاه می نوشتند و مشکل را بیان می کردند و آن بزرگ بر اساس مستندات دستور رسیدگی و حل مشکل و مساله را می داد.
استشهادیه قاجاری : در گذشته چنانچه مشکلی بین افراد پیش می آمده و یا اینکه مساله ای را ثابت کنند از طریق استعلام از شهود اقدام به جمع آوری مهر که همان امضای کنونی می باشد مبادرت به انجام این کار می کردند و هریک از شهود نظریه خود را راجع به آن موضوع بیان می نمود و در آخر نظریه خود را مهر می نمود .
قباله های ملکی , مبایعه نامه یا مصالحه نامه قاجاری و قدیمی : در واقع همان قولنامه های فعلی می باشد که در گذشته بین دو نفر توافق شده و توسط شهود مهر می شده است.
نامه های تجاری عبارت است از : نامه ها و مراسلاتی که بین تجار شهرهای مختلف رد و بدل می شده است که تعداد این سندهای قاجاری همچون قباله های ملکی بسیار زیاد می باشد زیرا که در قدیم به دلیل نبودن وسایل ارتباطی کنونی هر نوع خبری و یا صحبتی می بایست از طریق همین نامه ها و بعد ها از طریق تلگراف منتقل می شده است .
تلگراف قاجاری : با پیشرفت تکنولوژی تلگراف به عرصه ارتباطات پیوست که در تلگراف های قدیمی همان نامه ها برقرار بود , در صورتی که شخص می خواست خبر را زودتر به مقصد برساند از طریق تلگراف انجام می داد که هزینه ای بیشتر نسبت به نامه داشت و مختصر تر بود . اصولا تلگراف نامه نسبت به نامه ها دارای متن کوتاه تر و مفید تر یا به اصطلاح امروزی تلگرافی بود.
پاکت نامه قاجاری تمبردار : در قدیم برای ارسال نامه ها از یک شهر به شهر دیگر تقریبا به مانند امروز نامه ها را در پاکت گذاشته و تمبر زده و به اداره پست تحویل می دادند و اداره پست بعد از جمع آوری به مقصد می رساند . این طریق ارسال نامه از زمان بازگشت ناصرالدین شاه قاجار از اروپا در سال ۱۲۴۴ خورشیدی آغاز و از سال ۱۲۴۷ خورشیدی باب شد و تا کنون ادامه دارد. قبل از چاپ تمبر , نامه ها توسط فرستنده مهر و موم شده [لاک و مهر] و توسط شخص نامه بر به گیرنده تحویل می شده است .
قباله های ازدواج قاجاری یا عقدنامه های قاجاری :در قدیم جهت رسمیت ازدواج بین عروس و داماد پس از توافق مهریه و شرایط عقد سندی تنظیم می شد . در آن پس از حمد و ثنای خداوند و حضرت رسول و بیان اهمیت ازدواج نام عروس و داماد همچنین نام پدر آنها و میزان مهریه که بر ذمه داماد بود , بعضا از مهریه های بسیار کم تا مهریه های بسیار سنگین همراه با غلام و کنیز متناسب با وسع داماد تعیین می شده و در سند ازدواج توسط خطاط نوشته می شده و پس از آن عالم شهر و شهود مهر و تایید می کردند . سپس در آخر بنا به سلیقه تزیین می شده است . به سبب این است که امروزه بعضی از عقدنامه های قاجاری تزیینات زیبا و بعضی تزیینات ساده و بعضا بدون تزیین می باشند . عقدنامه های قاجاری در ابتدا قاجار به صورت تک برگی و در اواخر قاجار تا زمان حال به صورت دفترچه ای می باشند .
مرکز تخصصی کارشناسی , خرید و مرمت نسخ خطی, اسنادقاجاری, قباله قدیمی, پاکت نامه قاجاری, عکس و تابلو نقاشی قدیمی و ... می باشد.